Datum: 30 september 2026, gepubliceerd op 5 oktober 2026
Gerecht: Rechtbank Amsterdam
Rechtsgebied: Consumentenrecht en overeenkomstenrecht
Een oneerlijk kostenbeding voor advocaatkosten kan verstrekkende gevolgen hebben. Dat blijkt uit een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam over de kosten van juridische bijstand aan een consument in verschillende procedures rond een echtscheiding.
Wel een uurtarief, maar geen kostenraming
In de opdrachtbevestiging stond een uurtarief van € 210 exclusief btw en kantoorkosten. Ook was bepaald dat andere medewerkers tegen uiteenlopende tarieven konden worden ingeschakeld en dat de tarieven periodiek konden worden aangepast. Het advocatenkantoor gaf bij het begin van de opdracht echter geen raming van het verwachte aantal uren, de te verrichten werkzaamheden of de totale kosten.
Volgens de rechtbank konden de maandelijkse facturen dit gebrek niet herstellen. Facturen worden immers pas verstuurd nadat de werkzaamheden zijn verricht. Bovendien liepen de maandbedragen in deze zaak sterk uiteen, van ongeveer € 131 tot ruim € 11.600. De cliënt kon daardoor onvoldoende voorspellen welke kosten nog zouden volgen en niet tijdig beslissen of zij bepaalde werkzaamheden wilde beperken.
Waarom was het kostenbeding oneerlijk?
De overeenkomst tussen het kantoor en de particuliere cliënt was een consumentenovereenkomst. De rechtbank moest daarom toetsen of het kostenbeding duidelijk, begrijpelijk en eerlijk was. Daarbij sloot de rechtbank aan bij het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 12 januari 2023 over advocatenhonoraria op uurbasis.
Een uurtarief is niet automatisch verboden. Een consument moet vóór het sluiten van de overeenkomst echter wel informatie krijgen waarmee de financiële gevolgen bij benadering kunnen worden ingeschat. Dat kan bijvoorbeeld met een raming of bandbreedte van het aantal uren, een begroting per procesfase of duidelijke periodieke waarschuwingen wanneer de kosten hoger dreigen te worden.
In deze zaak ontbrak dergelijke informatie. Het kantoor wist bovendien dat de financiële positie van de cliënt verslechterde en dat zij geld moest lenen om de declaraties te betalen. De rechtbank oordeelde daarom dat het beding niet alleen onvoldoende transparant, maar ook oneerlijk was.
Vernietiging van de opdracht en vermindering met 40%
Het kostenbeding vormde een essentieel onderdeel van de opdracht. Door vernietiging van dat beding kon volgens de rechtbank ook de rest van de overeenkomst niet in stand blijven. Dat betekende echter niet dat alle juridische werkzaamheden gratis waren. Omdat de reeds geleverde diensten niet konden worden teruggedraaid, kon het kantoor op grond van onverschuldigde betaling vergoeding van de waarde daarvan vragen.
Die vergoeding moest wel een doeltreffende en afschrikkende reactie op het oneerlijke beding bevatten. De rechtbank verminderde de betalingsverplichting daarom met 40%. Daarnaast bleken verschillende declaratieregels onvoldoende gespecificeerd. Over alle werkzaamheden en voorschotten was € 68.335,13 gefactureerd. Na de vermindering en correcties had de cliënt € 5.456,84 te veel betaald. Het kantoor moest dit bedrag terugbetalen; zijn vordering tot betaling van de openstaande facturen werd afgewezen.
Waarom is dit relevant voor bezoekers van advocaten.nl?
De uitspraak laat zien dat een duidelijke vermelding van het uurtarief niet altijd voldoende is. Voor cliënten is het verstandig om vooraf schriftelijk te vragen naar:
- een begroting of realistische bandbreedte van de totale kosten;
- de werkzaamheden en medewerkers die worden ingezet;
- het moment waarop een nieuwe kostenraming wordt gegeven;
- de voorwaarden voor verhoging van het uurtarief;
- de gevolgen van het beëindigen van de opdracht.
Een onverwacht hoge factuur is niet zonder meer ongeldig. De opdrachtbevestiging, tussentijdse informatie, factuurspecificaties en concrete omstandigheden bepalen of met succes een beroep kan worden gedaan op consumentenbescherming. De uitspraak is bovendien afkomstig van een rechtbank in eerste aanleg en vormt geen algemeen verbod op declareren per uur.
Uitspraak: ECLI:NL:RBAMS:2026:9276.
Bron: Rechtbank Amsterdam, gepubliceerd op Rechtspraak.nl op 5 oktober 2026.
Lees het volledige oorspronkelijke bericht op Rechtspraak.nl.
Deze samenvatting en toelichting zijn opgesteld door advocaten.nl. De Rechtspraak is daarbij niet betrokken.
Voor meer gedetailleerde informatie en professionele hulp door advocaten kunt u een vraag stellen via www.advocaten.nl of bellen met 0900-advocaten.