Onterfd kind heeft recht op stukken voor berekening legitieme portie

Een onterfd kind kon zijn legitieme portie niet berekenen doordat zijn zus onvoldoende informatie over de nalatenschappen van hun ouders verstrekte. De rechter verplichtte haar onder meer boedelbeschrijvingen, bankgegevens, belastingaangiften en informatie over schenkingen af te geven. Zij kreeg daarvoor één maand na betekening van het vonnis.

Datum: 30 september 2026, gepubliceerd op 8 oktober 2026
Gerecht: Rechtbank Overijssel, locatie Almelo
Rechtsgebied: Erfrecht en nalatenschappen

Wie als kind is onterfd, kan in veel gevallen nog aanspraak maken op de legitieme portie. Voor de berekening daarvan is informatie nodig over de bezittingen, schulden en bepaalde schenkingen van de overledene. De Rechtbank Overijssel verduidelijkt welke informatie voor de legitieme portie in een concrete nalatenschapszaak moest worden verstrekt.

Informatie bleef lange tijd uit

Een zoon en dochter waren de enige kinderen van hun inmiddels overleden ouders. Beide ouders hadden de zoon bij testament onterfd. De zoon deed via zijn advocaat een beroep op zijn legitieme portie en vroeg zijn zus om de noodzakelijke financiële gegevens. Ondanks herhaalde verzoeken vanaf december 2024 waren de stukken ten tijde van de procedure nog niet verstrekt.

De rechter vond de zaak spoedeisend. Banken bewaren oude gegevens namelijk niet onbeperkt. Volgens de aangevoerde en niet weersproken informatie worden bankgegevens veelal vijf tot zeven jaar bewaard. Verder uitstel kon het daarom steeds moeilijker maken om de omvang van de nalatenschappen te reconstrueren.

Welke stukken moesten worden verstrekt?

Op grond van artikel 4:78 BW kan een legitimaris aanspraak maken op inzage in en afschrift van de stukken die nodig zijn om de legitieme portie te berekenen. In deze zaak moest de zus binnen één maand onder meer verstrekken:

  • een volledige en controleerbare boedelbeschrijving van beide nalatenschappen;
  • bewijsstukken van bezittingen en schulden, waaronder beschikbare taxatierapporten;
  • informatie en bewijs over verkochte bezittingen en verkoopopbrengsten;
  • overzichten en afschriften van betaal-, spaar- en beleggingsrekeningen over de relevante periode;
  • aangiften inkomstenbelasting en erfbelasting;
  • informatie over bepaalde schenkingen en giften;
  • een eventueel opgemaakte akte van huwelijkse voorwaarden.

Als nog geen boedelbeschrijving bestond, moest de zus deze zelf opmaken of binnen dezelfde termijn een notaris opdracht geven. Zij moest zich inspannen om ontbrekende stukken te verkrijgen en uitleggen waarom bepaalde informatie eventueel niet meer beschikbaar was.

Voorlopig geen dwangsom

De rechter legde nog geen dwangsom op. De zus had tijdens de procedure verklaard bereid te zijn de stukken te verzamelen. De rechter liet wel uitdrukkelijk open dat een dwangsom later alsnog aan de orde kan komen als zij niet meewerkt.

Waarom is dit relevant voor bezoekers van advocaten.nl?

Een erfgenaam of executeur kan niet volstaan met de mededeling dat er weinig of niets te verdelen valt. Een legitimaris moet de berekening kunnen controleren aan de hand van verifieerbare stukken. Welke gegevens precies nodig zijn, hangt af van de nalatenschap en van eventuele schenkingen vóór het overlijden.

Voor een onterfd kind is het verstandig om het beroep op de legitieme portie en het informatieverzoek schriftelijk en aantoonbaar te doen. Benoem daarbij zo concreet mogelijk welke stukken nodig zijn. Wacht niet onnodig lang, omdat bewijs kan verdwijnen en voor het inroepen van de legitieme portie wettelijke termijnen gelden.

Uitspraak: ECLI:NL:RBOVE:2026:6034.

Bron: Rechtbank Overijssel, gepubliceerd op Rechtspraak.nl op 8 oktober 2026.
Lees het volledige oorspronkelijke bericht op Rechtspraak.nl.
Deze samenvatting en toelichting zijn opgesteld door advocaten.nl. De Rechtspraak is daarbij niet betrokken.

Voor meer gedetailleerde informatie en professionele hulp door advocaten kunt u een vraag stellen via www.advocaten.nl of bellen met 0900-advocaten.